Çok sayıda öğrenci ders çalışma ile ilgili yakınmalarını ve sorunlarını sık sık dile getirir. Bunlardan bir kısmı ders çalışmaya başlamakta güçlük çektiğinden, bir kısmı çalışmayı sürdüremediğinden şikayetçidir. Yapılan araştırmalara göre, ders çalışma konusundaki sorunlar başlıca şu nedenlerden kaynaklanmaktadır.
-Öğrencinin küçük yaştan itibaren çalışma alışkanlığı edinememiş olması
-Yanlış çalışma alışkanlıkları
-Temel bilgi eksikliğinden dolayı dersleri anlayamama
-Kendine güvensizlik, olumsuz duygu ve düşünceler
-Ailevi sorunlar

" HİÇBİR BAŞARI RASLANTI DEĞİLDİR."

    Ana, baba ve öğretmenlerin öğrenciden genel beklentisi, onların "derslerine çok çalışıp başarılı olmaları" yönündedir. Beklenti böyle olunca başarısızlığın nedeni, "yeterince çalışmamak" olarak görülmekte ve öğrenciden sürekli daha çok çalışması istenmektedir. Oysa gerekli olan "bilinçsizce çok çalışmak değil" verimli ders çalışama yollarını iyi bilerek ve bunlardan gereğince yararlanarak etkili çalışmaktır.

  Her çalışma belirli bir amaca yönelik olmalıdır. Bu amaçlar, bir sorunun çözümünü öğrenmek, bir yazıdaki ana düşünceyi bulabilmek vb. olabilir. Bunları iyi belirleyerek çalışmaya başlayan kişiler öncelikle bu yakın amaçlara ulaşırken sınıfını geçmek, okulunu bitirmek ve sınavı kazanmak biçiminde özetlenen uzaktaki amaçlarına da ulaşabilmektedirler.

     Planlı çalışmamızı engelleyen kararsızlık ve karışıklık ancak hangi dersi ne zaman çalışacağınızı belirli bir sıraya koymakla, yani "karar vermekle" ortadan kalkar. Plan yapmak; "nasıl", "ne zaman"  ve "nerede" çalışacağımıza karar vermek demektir.

       Günlük ve haftalık bölümleri de olan aylık çalışma planlarında;

1.Hangi dersleri, haftanın  hangi günleri çalışacaklarını,

2.Geçmiş konuların tekrarlarına ne zaman yer vereceklerini,

3.Sınav tarihlerini,

4.Hazırlayacakları ödevlerin neler olduğunu ve zamanını,

5.Planlarına aldıkları, ancak çeşitli nedenlerden ötürü zamanında yapamadıkları çalışmalarını ne zaman tamamlayacaklarını,

6.Dinlenme, müzik dinleme, televizyon izleme, spor yapma, sinema ve tiyatroya gitme gibi ders dışı etkinliklere ne zaman yer vereceklerini göstermelidirler.

   İnsanlar  bedensel, zihinsel, duygusal yapı, ilgileri ve yetenekleri bakımından birbirlerinden ayrılırlar. Bir öğrencinin isteyerek çalıştığı ve hemen öğrendiği bir dersi, diğer bir öğrenci zor öğrenebilir. Bir başka öğrenci ise çabuk yorulabilir ya da çalışmak istemeyebilir. Bu nedenle bir ders ya da konu için ayrılacak süre öğrenciden öğrenciye değişir. Her öğrenci zamanı kendine göre ayarlamalıdır.

   Bir saat çalıştıktan sonra araya 10-15 dakikalık dinlenme aralığı koymak yararlı olur. Böylece bir saatlik çalışma sonunda dağılan dikkat ve azalan verim yeniden kazanılır.Ders çalışmak için gerekli gücün toplanabilmesi bakımından eğlenmeye ve spora da zaman ayrılmalıdır. Ancak bu sürenin belirlenmesinde özenli davranılmalıdır.

Çalışmaya başlamadan önce, yorgunluk, uykusuzluk, ağrı, sızı, üzüntü, korku, aşırı kaygı, fazla heyecan, endişe, açlık, aşırı tokluk, aile dertleri, normalin altında ve üstündeki fiziki şartlar (çok sıcak, çok soğuk gibi) acelecilik, telaş, araç ve gereç noksanlığı gibi etkenlerin elden geldiğince giderilmesi gerekir.

    Çalışma yerinin seçimi çok önemlidir. çalışma yeri, derli toplu ve yalın, elden geldiğince alışılmış ve dış uyarılara kapalı olmalıdır. Ayrıca ışık, ısı gibi fiziksel sorunları da çözümlenmelidir. Ayrı bir yerin sağlanamaması durumu çalışmadan kaçmanın bir nedeni olmamalı, elverişsiz koşullarda da ders çalışmaya alışmalıdır.

    Yatakta, koltukta ve divanda uzanarak çalışmak, bir konuya yoğunlaşmayı güçleştirecek, öğrencinin çalışmak için daha çok zaman yitirmesine neden olacaktır.

   İnsanda dikkat her an vardır. Önemli olan bunun çalışılan konu üzerinde toplanabilmesidir. Sevilen ve ilgi duyulan bir konu dikkatin uyanık tutulmasına yardım eder. Sürekli belirli yerlerde çalışmak, gürültünün bulunmadığı ortamlarda çalışmak, sandalyede oturarak çalışmak, masada gerekli araçlar dışında başka şeyler bulundurmamak, çalışma yerini 18 - 20 derece sıcaklıkta tutmak, işleri sıraya koymak, işleri bitirmede kendinizle yarış kararı almak, her seferinde bir çeşit işle çalışmak dikkatin dağılmasını önleyici yöntemlerdir.

    Başarılı olmanın yollarından biri de derslerin işlenmesine etkin olarak katılmaktır. Derslerde sürekli edilgen durumda kalan öğrencilerin işlenen konuları anlamaları zordur. Öğrenciler okula gelmeden, o gün işleyecekleri konuları gözden geçirmelidirler. Böylece hem derslerin işlenişine katılmak için gerekli güveni kazanırlar, hem de öğretmenin anlattıklarını daha kolay anlarlar.

    Gerek işlenecek konulara hazırlanırken, gerekse işlenen konular gözden geçirilirken, anlamakta zorluk çekilen yerler belirlenmeli, bu konularla ilgili sorular hazırlanıp, derste öğretmene sorulmalıdır. Öğretmenlerin derse hazırlıklı gelen, soru soran, katılımcı öğrencileri daha çok sevdikleri de unutulmamalıdır.

    Dinleme bir beceridir ve bu beceri birtakım ilke ve yöntemlerle çok daha etkili bir biçimde kullanılabilir. İnsan iletişiminin yaklaşık % 90'ı sözel olarak yapılmaktadır. Bu iletişimin ancak yarısı kısa bir süre sonra anımsanabilir. Aradan bir süre geçtiğinde ise % 20 - 25'ini bile zor anımsarız. Bütün bu nedenlerden dolayı etkin dinleme ilke ve yöntemlerini öğrenmek ve bunları uygulamak daha da önem kazanmaktadır. Etkili dinleme sadece söylenilenleri duymak değil, aynı zamanda bu söylenenleri önemli bulmak, kavramak ve değerlendirmektir. Unutulmamalıdır ki dinleme etkin bir süreçtir.Dinleme yoluyla öğrenilen bilgiler çok uzun süreler hafızada duramaz. Öğrenilenlerin zaman zaman yineleme yapması gerekir.  Bir öğrenci ders sonunda, o derste dinlediğinin ancak % 55'ini hatırlayabilir. Tekrar yapılmadığı sürece bu oran bir hafta sonra % 17'lere düşer.

    Bu yüzden not tutmanın iki önemli yararı vardır. Bunlardan birincisi eğitimin temel koşulu olan "etkin katılımı" sağlar.

Öğrenci derste edilgen durumdan etkin duruma geçer. Not tutma sayesinde derste devamlı uyanık olur, dikkatini derse yoğunlaştırır ve dikkatinin dağılmasını engeller. İkinci önemli yararı ise unutmayı engellemesidir. Unutkanlık düşmanını bizim yararımıza çevirecek en önemli girişim not tutmaktır. Özellikle alınan notlar eve gelince bir de temize çekilirse hafızaya daha iyi yerleşir. Öğrencilerin büyük bir kısmı not tutma yöntemini bilmemektedir.

1.Anlatılanlar öğretmenin ağzından çıktığı gibi değil, anlaşıldığı gibi yazılmalıdır.

2.Öğretmenin anlattığı konunun ana fikri ve anlamları kavranıncaya kadar beklenilmelidir

3.Zamanın çoğu yazmakla değil, dinlenmekle, düşünceleri kavramaya çalışmakla geçmelidir.

4.Konu; grafik, şekil, istatistik vb. bilgilere dayalı olarak anlatılıyorsa notlar arasına bunlarda alınmalıdır.

5.Önemli düşünce ve paragrafların aynen yazılmasında fayda vardır.

6.Yazıları düzgün ve okunaklı olmasına önem verilmelidir. Önce karalama yapma, sonra temize çekme yoluna gidilmelidir.

   Öğrenci, herhangi bir konunun öğrenilmesinde, basılı araçlara ne kadar baş vurursa, öğrenme ilgisi ve zihinsel yetileri de o kadar çok genişleyecektir.

   Basılı öğrenme araçlarından yararlanmada çizelge, grafik, harita ve resimlerin özel bir önemi vardır. Bunlar sayfalarca anlatılan bilgileri topluca ve bir arada vererek o konunun kavranmasına yardımcı olmaktadırlar.

    Okuma, öğrenmenin en temel yoludur. Öğrenmede hızlı okuma önemli ve gereklidir. Hızlı okumayla hem okunanlar daha iyi anlaşılır, hem de zamandan kazanılır. Okuma hızı lise öğrencileri için dakikada yaklaşık 180-200 sözcüktür. Bu hız okunulan yazının niteliğine ve okumanın amacına göre ayarlanmalıdır. Zaman geçirmek amacıyla bir hikaye veya roman okurken okuma hızı oldukça yüksek olabilir. Ama okuma, yorum yapma, eleştirme, özet çıkarma için yapılıyorsa okuma hızı yavaş olmalıdır.

    Hızlı okumanın en önemli yolu sessiz okumadır. Sessiz okuma, hızı arttırdığı gibi anlamayı da kolaylaştırır. Hızlı ve anlamlı okuma becerisi kazanabilmek için bol bol okuma çalışmaları yapılmalıdır. Önce gazete, öykü ve roman gibi şeylerle işe başlamalı giderek boş zamanları okuyarak değerlendirme alışkanlığı kazanılmalıdır.

    Öğrenilenler zamanla unutulabilir. Unutmayı önlemenin iki yolu vardır. Bunlardan biri öğrenilen bilgileri yeri geldikçe kullanmak, diğeri de aralıklı olarak yinelemektir.

   Öğrenciler öğrendiklerini yeri geldikçe kullanacaklar, bu bilgilerin işe yaradığını görecekler, hem de yeni bilgiler edinmeye yöneleceklerdir. Aralıklı olarak yapacakları tekrarlarla bir taraftan geçmişte öğrendiklerini anımsarken diğer yandan da sınavlara her an hazır durumda olacaklardır.

Eğitim psikologlarından en iyi on öneri:

Yardın Alın:Öğretmenlerinize sınava nasıl çalışılabileceğini sorun.

Çalışır ve tekrarlarken kısa aralar verin:Yorgun bir zihin iyi anımsayamaz.

Çalışma programı yapın:En iyi çalışabileceğinizi düşündüğünüz zamanlarda tekrarlar yapın.

Sağlıklı kalın:İyi uyuyun ve yeterli beslenin.

Egzersiz yapın:Yürüyün, koşun, herhangi bir sporla uğraşın.

Olumlu düşünün:Başarısızlığı veya geleceği düşünmeyin.

Elinizden gelenin en iyisini yapın:Hiç kimse daha çoğunu yapamaz.

Tetikte olun:Hasta gibi hissederseniz, endişeleriniz hakkında birileriyle konuşun.

Çok rahat da davranmayın:Sınav konusunda ölçülü endişe çok çalışmanızı sağlar.

Akıllı olun:Eğer sınavdan sonra bu konuyu konuşmak istemiyorsanız, konuşmayın. Aslında bu konuda hiç düşünmeyin bile. Yapılan yapılmıştır. Yazdıklarınızı değiştiremezsiniz.

*Bir bedeniniz olacak. Bunu çok sevebilir ya da ondan nefret edebilirsiniz. Ama bu beden yaşamınız süresince sizinle birlikte olacaktır.

*Öğreneceksiniz. Yaşam adı verilen, resmi olmayan  bir okula devam ediyorsunuz. Bu okulda her gün yeni bilgiler edineceksiniz. Öğrendikleriniz ilginizi çekebilir ya da çekmeyebilir.

*Hata yoktur, alınan dersler vardır. Büyüme, bir giz ve yanlışlıklar zinciridir. Bir başka deyişle deneysel bir süreçtir. Tam olarak sonuca ulaşan deneyler denli, ulaşamayanlar da bu sürecin parçalarıdır.

*Dersler öğrenilene dek yinelenirler. Öğrenilme sürecinde dersler defalarca fakat değişik biçimlerde sunulur. Bir ders öğrenildikten sonra diğerine geçilir.

*Öğrenmenin sınırı yoktur ve yaşamda, öğrenmenin olmadığı bir süreç yoktur. Eğer soluk alıyorsanız, öğrenilecek şeyler de var demektir.

*Kişiler sizin için bir aynadır. Bir başkası ile ilgili bir şeyi sevmek ya da nefret etmek için, sevdiğiniz ya da nefret ettiğiniz bir olguyu yansıtması gerekir.

*Yaşamınızı biçimlendirmek elinizdedir. Bunun için gerekli araç, gereç ve kaynaklara sahipsiniz. Bunlarla neler yapabileceğinizin seçimi size aittir.

*Yaşamın tüm sorunlarının yanıtları benliğinizde saklıdır. Yapılması gereken, gözlemek, dinlemek ve güvenmektir.

*Tüm bu sıralananları unutacaksınız.